ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

9η ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΘΕΣΜΟΘΕΤΗΣΗ

•       Η 9η Φεβρουαρίου, ημέρα μνήμης του εθνικού ποιητή Διονύσιου Σολωμού

  • Έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα ελληνικής Γλώσσας, σύμφωνα με την με αρ. πρωτ. ΑΣ17889/11-04-2017 Κ.Υ.Α. (Β’ 1384)  των Υπουργών Εσωτερικών, Εξωτερικών και Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων

ΓΙΑΤΙ;

  • Είναι μια από τις μακροβιότερες ζωντανές γλώσσες παγκοσμίως.
  • Επιδιώκεται η ανάδειξη του θεμελιώδους ρόλου που διαδραμάτισε η ελληνική γλώσσα ανά τους αιώνες.
  • Έχει ουσιαστική συμβολή στην εδραίωση τόσο του ευρωπαϊκού όσο και του παγκόσμιου πολιτισμού

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

  •  Η ελληνική γλώσσα είναι κεφαλαιώδους σημασίας για τον παγκόσμιο πολιτισμό γιατί από τη μια χρησίμευσε για να εκφράσει την πιο καλλιεργημένη και φιλοσοφημένη σκέψη του αρχαίου κόσμου και από την άλλη γιατί πάνω της στηρίζεται όχι μόνο η Νέα ελληνική γλώσσα αλλά και μια σειρά άλλων όπως η Λατινική και οι καλούμενες λατινογενείς γλώσσες (ιταλική, αγγλική, γαλλική, ισπανική κ.α.)
  • Η ελληνική γλώσσα και η ελληνική γραφή είναι αυτές που γέννησαν και ανέπτυξαν τις επιστήμες και

τις τέχνες.

  • Ανακαλύπτοντας πρώτοι οι Έλληνες το απλό, όμως τέλειο ελληνικό σύστημα γραφής , επομένως έχοντας τη δυνατότητα όχι μόνο να καταγράφουν άνετα την εμπειρία τους αλλά και να τη μελετούν, στη συνέχεια, πέρασαν πρώτοι στα γράμματα, στις τέχνες και στις

επιστήμες.

  • Όμηρος, Θουκυδίδης, Πλάτωνας, Σοφοκλής, Ευριπίδης Αριστοτέλης, … τα πρώτα κείμενα Μαθηματικών, Φυσικής, Αστρονομίας, Νομικής, Ιατρικής κ.τ.λ. γράφτηκαν στην ελληνική γλώσσα και γραφή
  • Έτσι, η ελληνική γλώσσα και γραφή ήταν οι πρώτες που έγιναν διεθνείς. Η ελληνική γλώσσα ήταν διεθνής από τους χρόνους του Μεγάλου Αλεξάνδρου (336-321 π.Χ. ) μέχρι την πτώση της Κωνσταντινούπολης (1453 μ.Χ.), κάπου 1800 χρόνια.
  • Ελληνικά έγραφαν και μίλαγαν σε όλο τον αρχαίο γνωστό κόσμο Ρωμαίοι, Εβραίοι, Φοίνικες, Ινδοί, Πέρσες, Αιγύπτιοι …

Οι περισσότεροι από τους Ρωμαίους είχαν ελληνική μόρφωση και ήταν γνώστες της ελληνικής γλώσσας.

  • Πολλοί από τους αυτοκράτορές τους εκφωνούσαν τους λόγους τους στο «Αθήναιον» της Ρώμης στα Ελληνικά ή έγραφαν τα συγγράμματά τους και στην ελληνική γλώσσα (Μάρκος Αυρήλιος, Κικέρων κ.α.).
  • Ομοίως και οι Απόστολοι Παύλος, Ιωάννης, Λουκάς, Ματθαίος, όπως και οι περισσότεροι Εβραίοι, είχαν ελληνική μόρφωση και ήταν γνώστες της ελληνικής γλώσσας, ενώ η Παλαιά Διαθήκη έγινε γνωστή σε όλο τον κόσμο από την μετάφρασή της στα  Ελληνικά.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΓΚΕΙΤΑΙ ΚΥΡΙΩΣ ΣΤΟ ΓΕΓΟΝΟΣ ΟΤΙ ΠΡΟΣΕΦΕΡΕ ΤΟ ΒΑΣΙΚΟ  ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ   ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΤΗΝ  ΑΓΓΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

  • Η Αγγλική στις μέρες μας είναι η γλώσσα η οποία, χάρη στην απλότητά της, την κυριαρχία των ΗΠΑ σήμερα και της Αγγλίας παλιότερα, αποτελεί τη Lingua  franca της εποχής μας.
  • 150.000 και πλέον ελληνικές λέξεις περιέχει η Αγγλική γλώσσα και η διεθνής επιστημονική ορολογία. Η μία στις τέσσερις αγγλικές λέξεις είναι ελληνική.

Η ΔΙΕΙΣΔΥΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ  ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΙΚΗ

  • Η επίδραση της ελληνικής στην Αγγλική γλώσσα ιστορικά ακολούθησε μερικά κύρια στάδια :
  • Πρώτα, μέσω της Λατινικής.
  • Όταν, το 146 π.Χ ,οι Ρωμαίοι κατέλαβαν την Ελλάδα, δεν είχαν ασχοληθεί με τις τέχνες και τις επιστήμες. Δεχόμενοι την επίδραση του Ελληνικού πολιτισμού δέχθηκαν και την επίδραση της ελληνικής γλώσσας.

Υπολογίζεται ότι την εποχή του Αυγούστου είχαν ενσωματωθεί στη Λατινική γλώσσα περίπου 10.000 Ελληνικές λέξεις.

•       Στη συνέχεια, καταλαμβάνοντας οι Ρωμαίοι την Αγγλία (55 π.Χ.), την οποία κράτησαν υπό την κατοχή τους μέχρι το 410 μ.Χ. , την

περίοδο δηλαδή του εκρωμαϊσμού των Κελτών οι λέξεις που είχαν περάσει στη Λατινική πέρασαν τότε και στην Αγγλική ασυνείδητα.

  • Παραδείγματα :

Aorta = αορτή, emphasis = έμφαση,

Enigma = αίνιγμα

Δεύτερο στάδιο : Εκχριστιανισμός

•   Το 597 ο Άγιος Αυγουστίνος πηγαίνει στην Αγγλία για να εκχριστιανίσει τους Άγγλους. Το Ευαγγέλιο είναι όμως γραμμένο στα Ελληνικά. Λέξεις που δεν υπάρχουν στην Αγγλική υιοθετούνται αναγκαστικά από την ελληνική . Λέξεις όπως martyr = μάρτυρας, baptism = βάπτισμα, litany = λιτανεία κτλ.
  • Τρίτο στάδιο : Η κατάκτηση της Αγγλίας από τους Νορμανδούς (1066- 1363)
•   Λέξεις που πέρασαν από τη Λατινική στη Γαλλική γλώσσα, περνούν τώρα από τη Γαλλική στην

Αγγλική

  • Τέταρτο στάδιο : 1453 μ.Χ. , πτώση της Κωνσταντινούπολης
  • Έλληνες λόγιοι διασκορπίζονται μέσω της Ιταλίας σε όλη την Ευρώπη και φτάνουν στην Αγγλία.
  • Διδάσκουν τα Ελληνικά γράμματα και επειδή δεν υπάρχουν αντίστοιχες λέξεις στην Αγγλική, αναγκάζονται να υιοθετήσουν ελληνικές.
  • Πέμπτο στάδιο : Αναγέννηση, 18ος και 19ος αιώνας
  • νέος κύκλος δανεισμών που κορυφώνεται με την ανάπτυξη των επιστημών.
  • Παραδείγματα: analysis=ανάλυση,

synthesis=σύνθεση,  problem=πρόβλημα,

method = μέθοδος,

theory = θεωρία, music = μουσική, melody = μελωδία, orchestra = ορχήστρα, rhythm = ρυθμός, drama = δράμα, comedy = κωμωδία,

tragedy = τραγωδία     κτλ.

Η ΑΞΙΟΛΟΓΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ   ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΒΑΣΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ

Α) Η ύπαρξη ή μη υποκατάστατών τους στη γλώσσα που τις υιοθετεί

Β) Ο αριθμός παραγώγων που έχουν δημιουργηθεί από κάθε λέξη

Γ) Η δοκιμασία και η αντοχή τους μέσα στο χρόνο

Αναλυτικότερα :

  1. Οι βασικές έννοιες σκέψης και έκφρασης είναι λέξεις που έχουν ληφθεί από την ελληνική.
  2. Οι περισσότερες από τις βασικές λέξεις των κλάδων της επιστημονικής ορολογίας είναι ελληνικές
  3. Η ευρύτατη χρήση :
  • Προθέσεων : αμφί, ανά, αντί, δια, επί, κατά, μετά
  • Αντωνυμιών : αλληλο, αλλο, αμφοτερο, αυτό
  • Αριθμητικών
  • Επιθέτων
  • Καταληκτικών : Λέξεις κλειδιά που χρησιμοποιούνται από όλους τους επιστημονικούς κλάδους και οι οποίες χρησιμοποιούνται στην κωδικοποίηση της ορολογίας των διαφόρων κλάδων :

Λέξη κλειδί Παραδείγματα

  • pathy– dermatopathy, encephalopathy
  • therapy–  hydrotherapy, radiotherapy
  • logy– biology, geology,  ecology, psychology
  • meter– chronometer, barometer, thermometer
  • graphy–  xylography, micrography, photography
  • scope– microscope, endoscope, stethoscope
  • tomy– laparotomy, tracheotomy

 

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

  • Φιλοσοφία

atheism, chaos, chasm, cynic, didactic, dilemma, eclectic, elliptic, emphasis, empiric, ephemeral, ethos, ethic, harmony, heretic, heterodox, hypothesis, idea, ideology, metaphysics, mystic, sarcasm, scholar, scholastic, syllogism, stoic, theocracy , κ.ά

  • Μουσική

music, baritone, chorus, chord, choreography, cymbal, climax, guitar, harmony, hymn, horde, melody, metronome, note, orchestra, piano, plectrum, trumpet, saxophone, violin, psalm, rhythm, radio, symphony, talent, tone

ΣΥΝΟΨΗ

ΓΙΑΤΙ Η ΑΓΓΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΔΑΝΕΙΣΤΗΚΕ ΛΕΞΕΙΣ ΑΠΌ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ;

  1. Ο ΠΛΟΥΤΟΣ ΤΩΝ ΡΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ

 εκφραστική επάρκεια       εννοιολογική ακρίβεια.

  1. Η ΠΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΛΕΞΕΩΝ παράγωγες λέξεις

Π.χ. Τα 394 λήμματα της ιατρικής ορολογίας δημιουργούν 17.000 παράγωγα.

  1. Η ΜΑΓΕΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑΣ ΤΩΝ ΛΕΞΕΩΝ.

Συχνά πίσω από μία λέξη, κρύβεται μια ολόκληρη ιστορία. Όπως, για παράδειγμα, στη λέξη «λακωνικός» κρύβεται όλη η απλότητα της ζωής των Σπαρτιατών.

Οι περισσότερες χώρες χρησιμοποιούν αυτούσιους τους αγγλικούς όρους.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΜΕ ΦΟΡΕΑ ΤΗΝ ΑΓΓΛΙΚΗ ΕΧΕΙ ΔΙΕΙΣΔΥΣΕΙ ΣΕ ΠΟΛΛΕΣ ΛΑΤΙΝΟΓΕΝΕΙΣ ΓΛΩΣΣΕΣ.

Greek_Islands_seen_from_space_pillars

 

Η 9η Φεβρουαρίου, ημέρα μνήμης του εθνικού ποιητή Διονυσίου Σολωμού, έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας, σύμφωνα με την υπ. αριθμ. 17889 κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Εξωτερικών και Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων (ΦΕΚ Β’ 1384/24/04/2017).

«Με την θέσπιση αυτής της παγκόσμιας ημέρας επιδιώκεται η ανάδειξη του θεμελιώδους ρόλου που διαδραμάτισε η ελληνική γλώσσα ανά τους αιώνες, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην εδραίωση τόσο του ευρωπαϊκού όσο και του παγκόσμιου πολιτισμού. Η ελληνική γλώσσα κατά την αρχαιότητα ευτύχησε να καταστεί φορέας μορφοποίησης και μεταβίβασης σημαντικών επιστημονικών θεωριών, φιλοσοφικών θεωρήσεων και λογοτεχνικών κειμένων. Στην ελληνική γράφτηκαν λίγο αργότερα τα πιο σημαντικά κείμενα του Χριστιανισμού για να διαδοθούν σε ολόκληρο τον κόσμο. Στο διάβα των αιώνων υπήρξε καθοριστική η συμβολή της ως μέσου αποθησαύρισης και διάδοσης του ελληνικού πολιτισμού και επιβιώνει ως τις μέρες μας, στη νεότερη εκδοχή της, ως μια από τις μακροβιότερες ζωντανές γλώσσες παγκοσμίως» αναφέρεται σε εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας.

Σύμφωνα με την κοινή υπουργική απόφαση, το Υπουργείο Εξωτερικών θα μεριμνήσει για την αναγνώριση της Παγκόσμιας Ημέρας της Ελληνικής Γλώσσας και από τους διεθνείς οργανισμούς, όπως ο ΟΗΕ και η ΟΥΝΕΣΚΟ.

Η Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας περιλαμβάνει εκδηλώσεις σε όλα τα εκπαιδευτικά ιδρύματα της Ελλάδας, αλλά και σε εκπαιδευτικά ιδρύματα της αλλοδαπής, που διατηρούν τμήματα εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας ή ελληνικών σπουδών